سرزمینم بلوچستان - سفر اخیر محمود احمدی نژاد رییس جمهوری اسلامی ایران، به جزیره ابوموسی که خشم مقام های اماراتی را برانگیخت، بار دیگر موضوع جزایر سه گانه -تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی- را به موضوع داغ محافل سیاسی و رسانه ای منطقه تبدیل کرد.
مقام های امارات بارها در اظهارنظرهای خود پیرامون جزایر سه گانه ایرانی ادعا کرده اند که این جزایر از «آغاز تاریخ» به امارات تعلق داشته است. معلوم نیست مسئولان کشوری که تنها 40 سال از پیدایش آن می گذرد، چگونه از دوران های دیرباز و یا از آغاز تاریخ سخن می گویند و آیا ایران هم می تواند به تاریخ 7000 ساله خود استناد کند؟
واقعیت این است اگر قرار باشد مرزبندی های جغرافیایی منطقه بر اساس ادعاهای تاریخی معین شود، در این صورت بسیاری از سرزمین هایی که تا قرن نوزدهم جزء سرزمین ایران بوده اند، باید به آن بازگردانده شوند. با این حال، ایران هیچگونه چشم داشتی به سرزمین دیگران ندارد و بارها سیاست رسمی خود را که حفظ وضع موجود مرزهاست، اعلام کرده است؛ اما از آنجا که شیوخ خلیج فارس ظاهرا اطلاعی از تاریخ ندارند و یا در صدد تحریف آن هستند، نگرشی اجمالی به تاریخ گذشته جزایر سه گانه بار دیگر ضروری به نظر می رسد.
بر اساس اسناد تاریخی، جزایر تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی از آغاز تاریخ جزء قلمرو ایران بوده است. تا قرن هجدهم میلادی این جزایر به دلیل گستره قلمرو سرزمینی ایران که کناره های شمالی و جنوبی خلیج فارس را دربر می گرفته، در محدوده سرزمینی ایران قرار داشته است. در قرن های هجدهم و نوزدهم میلادی نیز از توابع بندر لنگه و بخشی از استان فارس بوده و توسط حکام بندر لنگه که ایرانی بودند، اداره می شدند.
دولت بریتانیا و حکومت انگلیسی هند نیز در کلیه گزارش ها، مکاتبه ها، کتاب ها، نشریه ها و نقشه های رسمی و نیمه رسمی خود، جزایر تنب و ابوموسی را از توابع لنگه و بخشی از سرزمین ایران نام برده اند.
همچنین در مجموعه گزارش های اداری دولت بریتانیا در سال های 76-1857، چاپ های اول و دوم کتاب راهنمای خلیج فارس در سال های 1883 و 1889 و بروشور وزارت دریاداری بریتانیا در سال 1902 آمده که جزایر تنب و ابوموسی متعلق به ایران و تابع ایالت فارس است. افزون بر آن، در نقشه نیروی دریایی بریتانیا در سال 1881، نقشه وزارت دریاداری بریتانیا در سال 1863، نقشه ایران تهیه شده توسط وزارت جنگ بریتانیا در سال 1886، نقشه ایران تهیه شده توسط لرد کرزن در سال های 1891و 1892 و نقشه اداره مساحی هندوستان مورخ 1897، جزایر تنب و ابوموسی به رنگ سرزمین ایران رنگ آمیزی شده اند.
در اواخر قرن نوزدهم چالش های روسیه و آلمان با بریتانیا برای افزایش حضور خود در خلیج فارس و برقراری روابط نزدیک تر ایران با روسیه و آلمان، سبب افزایش نگرانی بریتانیا در خلیج فارس گردید. دولت بریتانیا برای جلوگیری از حضور رقبا و حفظ تسلط انحصاری خود بر خلیج فارس، اقدام به اشغال جزایر تنب و ابوموسی نمود. دولت ایران این اشغال غیرقانونی را نپذیرفت و تا سال 1971 با اعتراضات مستمر، پیوسته و قاطع بر حق حاکمیت خود بر این جزایر تاکید نمود. از آنجا که دولت بریتانیا به موجب قرارداد 1892 مسئولیت امور خارجی شیخ نشین های خلیج فارس را برعهده گرفته بود، لذا ایران تنها دولت بریتانیا را مسئول اشغال غیرقانونی و همچنین طرف اصلی مذاکرات برای حل و فصل این مساله می دانست. بر این اساس، با اعلام تصمیم بریتانیا برای خروج از خلیج فارس در سال 1968، دولت ایران درصدد برآمد اختلافات مربوط به جزایر تنب و ابوموسی را با بریتایا حل و فصل نماید. به دنبال آن ایران از حق حاکمیت خود بر بحرین صرف نظر کرد. در مقابل، حاکمیت ایران بر جزایر تنب و ابوموسی اعاده گشت و وضعیت جزایر به پیش از «دوران استعمار» بازگشت.
ادعاهای امارات متحده عربی که همان ادعاهای پوچ و بی اساس اشغالگران سابق یعنی بریتانیاست، هیچ گونه مبانی قانونی ندارد و این جزایر همانطور که در طول تاریخ بخشی از ایران زمین بوده است، همچنان بخش جداناپذیری از خاک ایران باقی خواهد ماند.
ظاهر امر پیداست که مقام های اماراتی با طرح ادعاهای بی اساسی چون حاکمیت بر جزایر سه گانه ایرانی، قصد دارند منبعی برای هویت ملی این کشور که سابقه کمتر از نیم قرن دارد، بیابند و همچون ریسمانی بر آن چنگ بزنند و به خود انسجام بدهند.
در هر حال، آنچه مسلم است امارات متحده عربی نمی تواند به اهداف غیرقانونی و توسعه طلبانه خود برسد. امارات تنها با این ادعاهای غیرقانونی صلح و امنیت منطقه را به مخاطره می اندازد. جزایر تنب و ابوموسی بخش جداناپذیری از خاک ایران است. در عین حال، جمهوری اسلامی ایران به تعهدات و تفاهم های به عمل آمده پایبند بوده و آمادگی خود را برای مذاکره با امارت در مورد سوء تفاهم های پیش آمده در مورد جزیره ابوموسی اعلام کرده است. اما امارات همواره از این موضوع طفره رفته است.
منبع: ایرنا